Van Landschoot

800 jaar familiegeschiedenis

Van Landschoot — Poorters in Brugge en Nieuwpoort

Een overzicht van poorterinschrijvingen, woonplaatsen en burgerrechten tussen de veertiende en zeventiende eeuw.

Het poorterschap was in de late middeleeuwen en de vroegmoderne tijd van groot belang voor wie zich binnen een stad wilde vestigen, handel drijven of aanspraak maken op bepaalde rechten. Binnen de familie Van Landschoot en verwante naamvormen vinden we tussen de veertiende en zeventiende eeuw verschillende personen terug die als poorter werden ingeschreven in Brugge, en later ook in Nieuwpoort. Deze vermeldingen werpen een waardevol licht op hun herkomst, beroep, woonplaats en maatschappelijke positie.

Hoe werd men poorter?

Wie meerderjarig was — doorgaans vijfentwintig jaar — kon poorter worden na een verblijf van een jaar en een dag binnen de stad. In latere perioden kon het poorterschap ook op andere manieren verworven worden. Men kon het verkrijgen door geboorte uit een poorter, door huwelijk met een poorter of poorteres, of door betaling van een bepaalde som.

Welke voordelen bood het poorterschap?

Het poorterschap gaf niet alleen een formele band met de stad, maar ook duidelijke voordelen. Een poorter kon openbare functies bekleden, had het voorrecht om enkel door de schepenen van zijn stad berecht te worden, en was vrijgesteld van bepaalde weg- en riviertollen. Daarnaast bestonden er vrijstellingen van issuwerecht en van het zogenaamde beste kateel of beste hoofd. Poorters mochten binnen de stad handel drijven en genoten van de hanzen en stedelijke akkoorden die tussen verschillende steden waren afgesloten.

Poorters van Brugge

1. Jan van Lanscote werd op vijf november dertienhonderd zeventien als poorter ingeschreven te Brugge. Zijn plaats van herkomst wordt daarbij niet vermeld.
2. Jan Van Lanxscoote uit Maldegem werd op eenentwintig november dertienhonderd tweeënnegentig als poorter ingeschreven te Brugge.
3. Meeus Van Lanscote, geboren rond veertienhonderd vijfentwintig en zoon van Philippus Van Landscote, geboren rond veertienhonderd vijfennegentig in Knesselare, werd poorter te Brugge. Hij werd op twaalf juni veertienhonderd zesenvijftig ingeschreven, omme mudsereeder te zine.
4. Willem Van Lanschoot, geboren rond veertienhonderd vijfentwintig en zoon van Ghevaert, geboren rond veertienhonderd vijfennegentig te Adegem, werd op vijf december veertienhonderd zevenenvijftig ingeschreven als poorter van Brugge, eveneens omme mutsereeder te zine. Het gaat hier om mutsenmakers, ook bonnetmaekers genoemd.
5. Jan Van Landschoot was in vijftienhonderd vijfentwintig kerkmeester in de parochie Sint-Anna te Brugge.
6. Domien Van Landschoot woonde te Sint-Kruis op vijf oktober vijftienhonderd achtenveertig. Verwijzing: I-1.
7. Jan Van Landschoot, waghenare, woonde in de Belzepitstraat op tien mei vijftienhonderd vierenvijftig. Verwijzing: I-2.
8. Jan Van Landschoot, landsman, woonde in de Belzepitstraat op dertig januari vijftienhonderd vijfenvijftig. Verwijzing: I-3.
9. Jan Van Landschoot woonde op den Thol op drie juli vijftienhonderd achtennegentig. Verwijzing: II-130v.
10. Willeboordt Van Landschoot, keersghietere, woonde bij de Kruispoort op vijfentwintig augustus vijftienhonderd vijfenzestig. Verwijzing: I-5.
11. Willeboordt Van Landschoot, d’Oude, woonde buiten de Kruispoort op drie oktober vijftienhonderd zevenenzestig. Verwijzing: I-152v.
12. Jan Van Landschoot, ook vermeld als Landscote, woonde in den Ouden Zack op negentien december vijftienhonderd vijfentachtig. Verwijzing: II-126.
13. Jan Van Landschoot woonde te Sint-Gillis op eenentwintig september vijftienhonderd zesennegentig. Verwijzing: II-140.
14. Mayken, dochter van Passchier Van Landschoot, laatse van Adegem, werd op elf oktober vijftienhonderd vierennegentig poorteresse van Brugge mits betaling van twee pond parisis voor issuwe. Zij huwde met Pieter Kempe, die reeds poorter van Brugge was en afkomstig was uit Maldegem. Na zijn overlijden huwde zij met Frans de Maeckere, eveneens uit Maldegem. Hij werd in zestienhonderd zeven poorter van Brugge door zijn huwelijk met Margriete Van Landschoot.
15. Marijn van Landscoot, zoon van Laureijns en geboren te Adegem, werd op dertien april zestienhonderd twee poorter van Brugge.
16. Lambrecht Van Lantschot in Aardenburg werd in vijftienhonderd achtennegentig poorter te Brugge.
17. Jacques Landschoot, zoon van Lambrecht, werd op negen februari zestienhonderd poorter van Brugge. Als geboorteplaats staat vermeld: vervremt ter camere vanden Vrijen.
18. Jan van Landschot, zoon van Jan en vermeld als laet uit Maldegem, werd op zestien augustus zestienhonderd tien poorter van Brugge.

Poorters van Nieuwpoort

1. Jan van Landschoot, zoon van Michiel en afkomstig uit Adegem, werd op dertien november zestienhonderd zesenzestig poorter van Nieuwpoort.

Samenvatting

De poorterinschrijvingen van Brugge en Nieuwpoort tonen hoe leden van de familie Van Landschoot zich over verschillende generaties bewogen tussen Maldegem, Adegem, Knesselare, Aardenburg en de Vlaamse steden. Ze bevestigen niet alleen familienamen en woonplaatsen, maar laten ook beroepen, huwelijkse verbindingen en vormen van stedelijke integratie zien.

Bron: SAB en Poorterboeken van de Zuidelijke Nederlanden, deel VI, door A. Schouteet. Indices op de Poortersboeken van Brugge 1548–1788. II De Borgen en de Domicilies van de Buitenpoorters, Handzame, 1973.

²