English
Español
Français
Kasteel van Lanscote
Het Landgoed der Munken van den Duinen, verbonden met de schenking van 4 juni 1274, Maria Johanna, Jan van Hertsberge en de vroege naamvorm Lanscote.
Dossier Lanscote — Landgoed der Munken
Ten noordwesten van Wingene, aan de palen van Ruddervoorde, verhief zich in de jaren twaalfhonderd een manoir: een landgoed dat toebehoorde aan de edele vrouwe Maria Johanna, erfgename van Lanscote. Zij was gehuwd met jonker Jan van Hertsberge, bij wie zij meerdere kinderen had.
De schenking van 4 juni 1274
Een godvruchtige schenking aan Ter Duinen
Maria Johanna wordt voorgesteld als godvruchtig en menslievend. Omdat haar kinderen niet alleen van haar andere goederen, maar ook van hun vader meer dan voldoende zouden erven, schonk zij bij testament haar eigendommen in de parochies Wingene en Ruddervoorde.
Die eigendommen bestonden uit 41 bunders woestijnland, met het mansum, de beploegde landen en de hofhuizen. Alles werd geschonken aan de monniken van de abdij van Onze-Lieve-Vrouw Ter Duinen.
Aan de schenking was een blijvende verplichting verbonden: de monniken moesten voor eeuwig vier arme manspersonen, in het bijzonder reizigers, uit godswil laten overnachten en versterken.
Broeder Hendrik van Vlisseghem
De gift werd volgens de geldende gebruiken overgeleverd in handen van broeder Hendrik van Vlisseghem, monnik van Ter Duinen. Hij handelde in naam van abt Thomas van Gent.
De vergunningsbrief
De vergunningsbrief werd opgesteld in aanwezigheid van Jan van Hertsberge, Margriete, zijn tweede vrouw, Gilles van Hertsberge en Wouter, gezegd Rueloke. Zij traden op als voogden van de kinderen uit Jans eerste huwelijk.
De charter werd geschreven op perkament en was voorzien van vier zegels. Volgens de aangeleverde tekst berust zij in de archieven van de abdij Ter Duinen, nu het Groot Seminarie te Brugge.
Waarom deze bron belangrijk is
Deze bron verbindt de naam Lanscote met een concreet middeleeuws landgoed, een schenking aan Ter Duinen, een religieuze verplichting tot gastvrijheid en een reeks personen uit de omgeving van Hertsberge en Lanscoote.
Noten bij de bron
Manoir, mansum en villae
Een manoir of mansum was een kleine hofstede met afhankelijkheden, ongeveer twaalf bunders groot. Het gold als maatstaf voor de grootte van andere boerderijen. Meerdere manses samen vormden een villae of gehucht.
Latijnse bronpassage
Cum omnibus mansionibus sive domibus inibi existentibus, jacentis inter ecclesias de Winghene et de Riddervoorde.
Deze passage wordt vermeld in het Cronica et Cartularium Monasterii de Dunis, Fascicule III, nummer 1141.
Voorwaarde van de schenking
…om in naam der kerk voor eeuwig vrij en in volle recht te bezitten, op voorwaarde dat daar ten eeuwigen dage vier arme manspersonen onvergeld zouden worden geherbergd…
De vier zegels
Zegels in zwart lak
Aan het stuk van 7 juni 1274 hingen vier zegels in zwart lak. De aangeleverde pagina noemt de volgende zegels:
Bronnen en documentatie:
- Cronica et Cartularium Monasterii de Dunis, Fascicule III, nummer 1141.
- Fonds Duinen nr. 1128 — Johannes de Hertsberge, Margaretha uxor, Egidius de Hertsberge, Rueloke.
- Documentatie: Guido Lams, Wingene, april 2002.