Benoeming van de voogden

Franchois Caneel en Anthonie van Landsocht, beiden poorters van Brugge, legden op 6 juni 1643 de eed af als voogden van Petronelle, het minderjarige kind van Jan van de Velde en Petronelle, dochter van meester Charles Landsocht.

Contant erfdeel

De voogden brachten als moederlijke successie 47 pond, 3 schellingen, 9 groten en 6 stuivers over. Dit was haar helft in het netto-overschot van het sterfhuis. De staat werd op 12 januari 1644 vereffend en ondertekend door A. van de Velde.

Goederen gemeenschappelijk met haar vader

Petronelle bleef samen met Jan van de Velde gerechtigd in een huis met grond aan de zuidzijde van de Naaldenstraat te Brugge, ongeveer acht gemeten land in Beernem, acht lijnen en 46 roeden land aldaar, één lijn en 76 roeden in Snaaskerke, één lijn en 18 roeden in Lissewege en 68 roeden bos op Nieuwenhove te Oostkamp.

Verdere aandelen

Zij bezat daarnaast een zesde aandeel in een huis in de Waalsestraat, twee kamers op Stuivenberg, een hofstede met ruim 62 gemeten te Vlissegem en talrijke landen, bossen en meersen in Oostkamp, Beernem, Nieuwenhove, Kortemark en omgeving. Ook waren er renten, landmetersboeken, schuldvorderingen en processen voor de Raad van Vlaanderen.

Lasten

Het erfdeel droeg mee in twee processen, een lijfrente van 3 pond groten, rekeningen met de graaf van Ursel en een schuld van 6 pond en 6 schellingen aan Philips van Ursel. Het geld bleef voorlopig bij de bezitter onder verplicht beheer.

Meester Charles Landsocht legde de eed af als voogd in de plaats van Anthonie van Landsocht en trad voortaan op naast Frans Caneel.

De vaderlijke successie bedroeg in contanten 343 pond, 18 schellingen, 9 groten en 12 mijten. Daarin was ook opgenomen wat Petronelle nog uit de moederlijke nalatenschap moest ontvangen. Na het overlijden van haar vader werd zij volledig gerechtigd in de huizen, landen, bossen, meersen, renten en rechtsvorderingen die zij voordien samen met hem had bezeten.

Zij ontving bovendien een zesde deel uit de nalatenschap van Catherine van Blomminghem, weduwe van Lucas van de Velde. Verder werden aandelen vermeld in huizen in de Eekhoutstraat, te Scheepsdale, aan het Kleine Smedestraatje, in de Sint-Janstraat en aan het Pluimstraatje. Deze rechten waren deels afkomstig uit een schenking onder levenden van Margaretha van de Velde.

Ook worden land, renten op huizen aan de Spiegelrei en bij de Sint-Jansbrug, een vierde in een Brugse lijfrente, openstaande schulden, pachten en rechten uit het sterfhuis van Joos de Vonck genoemd.

Jonkvrouw Petronelle Landsocht schonk aan het weeskind één gemet en 25 roeden land volgens de nieuwe maat, ongeveer vier lijnen volgens de oude maat. Het perceel lag op de heerlijkheid van de Walschen in Oostkamp, over de Leie, ten noordoosten van Moerbrugge.

De schenkster behield gedurende haar leven het gebruik en alle inkomsten. Het ging dus om een schenking van de blote eigendom met voorbehoud van levenslang vruchtgebruik. De erfbrief was op 15 maart 1642 verleden voor de wet van de Walschen in Beernem en werd op 31 augustus 1645 in de weesstaat opgenomen.

Na het overlijden van haar tante aan moederszijde, Petronelle Landsocht, ontving Petronelle van de Velde 3 pond, 19 schellingen, 9 groten en 20 mijten. Dit was een achtste deel van een bedrag van 31 pond, 8 schellingen, 7 groten en 16 mijten, dat zelf één derde vormde van het netto-overschot van het sterfhuis.

Voor de huizen, landen, renten, schuldvorderingen en achterstallige pachten bleef zij gemeenschappelijk gerechtigd met de vijf kinderen van Cornelius van der Plancke en Isabeau Lantsocht. Samen vormden zij zes gerechtigden, zodat ieder een zesde aandeel bezat.

Bij het overlijden van Magdalena de Clerck, weduwe van meester Charles Lantsocht, werd haar nalatenschap in zes gelijke delen verdeeld. Petronelle van de Velde erfde één zesde bij plaatsvervulling van haar overleden moeder. De overige vijf zesde delen gingen naar Charles de Jonge, Jan, Sara, Michiel en Christiaen Lantsocht.

De staat werd vereffend voor de weeschepenen van het Land van het Vrije op 22 oktober 1662 en was ondertekend door meester Audejans.

Brugge

De erfgenamen bezaten de helft van een huis aan de zuidzijde van de Waalsestraat. Het was belast met 31 schellingen en 8 penningen groten landcijns, 20 schellingen groten en nog 20 schellingen en 8 groten per jaar voor de kapelanij van Sint-Gillis. Verder waren er twee stenen kamers, de middelste van vier, op Stuivenberg.

Vlissegem

De helft van een hofstede van 62 gemeten en 54 roeden. Daarvan waren 11 gemeten en 2 lijnen proostland. Op de hofstede rustten grondrenten, kerk- en disrenten en enkele leveringen in natura waarvan de transcriptie nog niet volledig zeker is.

Nieuwenhove en Moerbrugge

De helft van een vervallen hofstedetje van 11 gemeten, 2 lijnen en 74 roeden op Nieuwenhove en de helft van een hofstedetje bij Moerbrugge met vier lijnen land.

De goederen omvatten onder meer een vierde van ongeveer 18 gemeten land en bos in Kortemark, de helft van zes gemeten land en meers bij de Leie, de helft van vier en een halve gemeten meers in de Wulke Broekmeers, bos bij de wal van Gruuthuse, een gemet land bij de molen van Beernem, vier lijnen bos en meers genaamd Den Noortelic, twee lijnen gerooid bos en 75 roeden bos genaamd Het Naeldeken.

Bijzonder omvangrijk was het Schierscampvelt in Waardamme: 63 bunders veld met zes vijvers, waarvan de nalatenschap een vierde bezat. Het geheel was belast met 10 schellingen en 6 groten per jaar volgens de brief van Pieter Masieve.

Ook wordt de helft genoemd van 7 gemeten en 28 roeden land en meers, genaamd Den Noortbilck, bij Nieuwenhove in Oostkamp.

Magdalena de Clerck bezat in sommige oudere nalatenschappen slechts zeer kleine breukdelen. Daardoor erfde Petronelle uiteindelijk minieme aandelen:

• 1/240 van een hofstede van 54 gemeten in Ettelgem;
• 1/1.920 van twee vervallen hofsteden van samen 124 gemeten, 1 lijn en 73 roeden in Zandvoorde;
• waarschijnlijk 1/1.920 van een perceel meers van 4 gemeten, 1 lijn en 25 roeden in Maldegem;
• 1/480 van gezamenlijke liquide vorderingen uit het sterfhuis van meester Jan Jacobs.

De ingewikkelde breuken tonen hoe onverdeelde familiegoederen gedurende verschillende generaties verder werden opgesplitst zonder dat elk goed fysiek werd verdeeld.

De staat vermeldt ook een ingewikkeld aandeel in de nalatenschap van jonkvrouw Anna van Houtte, geprofeste religieuze in het klooster van Sint-Joris te Gent. Over deze successie liep nog een onbeslist proces. De exacte breuk kan pas na controle van het originele handschrift met zekerheid worden vastgesteld.

Bij de uiteindelijke vereffening bleek aan Petronelle te veel te zijn toegewezen. Zij werd daarom belast met 90 pond, 7 schellingen en 11 groten. Dit was geen gewone lening, maar een opleg om de zes erfstaken onderling gelijk te maken.

De erfgenamen bleven daarnaast gezamenlijk belast met achterstallige pachten en andere lasten. De laatste zin van het bewaarde fragment loopt verder op de volgende bladzijde.