Een naam die uit een andere tijd komt
De naam Siao-Sa-Kiai is vrijwel zeker geen moderne Chinese spelling, maar een oude missionaris-transcriptie. Europese missionarissen noteerden plaatsnamen vaak fonetisch, lang voor de invoering van het huidige pinyin. Daarom zijn zulke namen vandaag moeilijk één op één terug te vinden op moderne kaarten.
De eerste lettergreep Siao wijst waarschijnlijk op Xiao (小, “klein”), terwijl Sa goed past bij Sha (沙, “zand”). Cyriel zelf vertaalde de naam als “Kleine Zandweg”, een betekenis die uitstekend past bij het halfwoestijnachtige landschap van de Ordos-steppe.
Waar lag die missiepost?
Hoewel de exacte moderne identificatie van Siao-Sa-Kiai voorlopig onzeker blijft, is de bredere context goed bekend. Cyriel werkte in de Ordos-regio, binnen de grote bocht van de Gele Rivier, in het huidige Inner Mongolia. Dat was precies het gebied waar de Belgische Scheut- of CICM-missionarissen vanaf 1874 systematisch actief waren.
De centrale missiepost in deze streek was historisch Boro Balghasu / Chengchuan, van waaruit een netwerk van kleinere kapellen, gehuchten en missieposten werd bediend. Siao-Sa-Kiai was waarschijnlijk zo’n afhankelijke buitenpost: klein, eenvoudig, maar belangrijk voor de verspreide christelijke gemeenschappen in de steppe.
Source for the historical geography of the Ordos mission region: Patrick M. W. Taveirne — “The Rise of a Local Catholic Church Through Cross-Cultural Encounters in the Ordos Region (Inner Mongolia)” . The article contains a historical map of the Ordos mission region (1926) showing the area where the Scheut missionaries worked in the early twentieth century.
Wat de brief van 1914 bevestigt
Cyriel schrijft dat Siao-Sa-Kiai een nieuwe christenheid was, met nog twee andere dorpjes die ervan afhingen. Samen telden die volgens hem ongeveer 160 families, waarvan een vijftigtal christelijk was. Dat past heel goed in het bekende patroon van de Scheut-missie in Ordos: geen grote stadskerken, maar een verspreid netwerk van kleine, kwetsbare gemeenschappen.
Zijn beschrijving van het kerkje en zijn verblijf is bijzonder concreet: een klein lemen kerkje, een plank als altaar, en een minuscuul kamertje waar hij de nacht doorbracht. De missiepost was dus niet zomaar een geografische naam, maar een uiterst eenvoudige pastorale uitvalsbasis in een afgelegen streek.
Waarom de exacte plaats moeilijk te vinden is
Veel missieposten uit het begin van de twintigste eeuw waren klein, lokaal bekend en afhankelijk van een grotere centrale post. Hun namen werden bovendien genoteerd in een mengvorm van Franse, Nederlandse en oudere Chinese romanisatie. Daardoor verdwenen sommige namen later uit gebruik of veranderden ze van spelling.
Historisch is het daarom juister om te zeggen dat Siao-Sa-Kiai voorlopig niet exact gelokaliseerd is, maar dat het vrijwel zeker een kleine missiepost was binnen het Scheut-netwerk van Ordos, vermoedelijk ten zuiden of zuidoosten van de centrale missiezone rond Chengchuan / Boro Balghasu.
Betekenis voor de familiegeschiedenis
Voor de familiegeschiedenis van Van Lantschoot is dit bijzonder waardevol. De brief van Cyriel toont niet alleen een Vlaamse priester in het verre China, maar ook de verbinding tussen Bellem, Maldegem, het Meetjesland en de wijde wereld. Zoals andere leden van de familie opdoken in handelsnetwerken, emigratie of overzeese reizen, zo verscheen Cyriel in een heel andere context: die van de katholieke missie in het hart van Azië.