Don Ildephonse Lanslots — Paspoortaanvraag in 1921

Op 16 juli 1921 verscheen Don Ildephonse Lanslots voor de Amerikaanse consul in Johannesburg om een nieuw paspoort aan te vragen. Deze aanvraag is veel meer dan een administratief formulier: zij toont een man geboren in Sprundel, genaturaliseerd in de Verenigde Staten, en gedurende vele jaren actief als missionaris in Zuid-Afrika en Europa.

Een leven tussen Nederland, Amerika en Zuid-Afrika

Amerikaanse paspoortaanvraag van Don Ildephonse Lanslots, 16 juli 1921
Amerikaanse paspoortaanvraag van Don Ildephonse Lanslots, beëdigd te Johannesburg op 16 juli 1921.

Achter dit officiële formulier verschijnt het portret van een man die zich niet tot één land liet beperken. Don Ildephonse Lanslots was geboren in Sprundel in Nederland, had in de Verenigde Staten het staatsburgerschap verworven, en wijdde vervolgens een groot deel van zijn leven aan zijn missionair werk in Zuid-Afrika en daarbuiten.

In zijn aanvraag verklaarde hij onder eed dat hij was geboren op 11 februari 1859 te Sprundel, Holland. Hij gaf verder aan dat hij naar de Verenigde Staten was geëmigreerd aan boord van de Westerland, vertrokken uit Hamburg op of omstreeks 2 juli 1892. Daarna verbleef hij volgens zijn eigen verklaring veertien jaar onafgebroken in de Verenigde Staten, tot 1906, onder meer in Pawhuska, Oklahoma.

Zijn band met de Verenigde Staten was juridisch stevig verankerd. Hij verklaarde dat hij vóór de rechtbank van Oklahoma County was genaturaliseerd tot Amerikaans staatsburger, met woonplaats in Oklahoma City. Toch blijkt uit hetzelfde document dat zijn leven zich al lang niet meer binnen de grenzen van Amerika afspeelde. Bij zijn beroep noteerde hij eenvoudig maar veelzeggend: missionary.

De aanvraag maakt duidelijk dat deze pas niet bedoeld was om in Amerika een nieuw bestaan op te bouwen, maar om zijn missiewerk verder te kunnen zetten in de landen die hij wilde bezoeken.

Hij verklaarde immers dat hij sinds augustus 1906 tijdelijk buiten de Verenigde Staten verbleef. Zijn werk had hem in de loop der jaren gebracht naar Italië, Nederland, Zwitserland, België, het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en vooral naar de Unie van Zuid-Afrika. In het formulier staat ook dat hij de Verenigde Staten opnieuw had verlaten op 7 september 1915, dat hij later in Johannesburg aankwam, en dat hij op het ogenblik van de aanvraag tijdelijk verbleef in Pietersburg, Transvaal.

Dit maakt de aanvraag bijzonder boeiend. Zij toont niet enkel waar Don Ildephonse juridisch thuishoorde, maar ook waar zijn roeping hem naartoe leidde. Zijn paspoort was een noodzakelijk instrument om zich te verplaatsen tussen de verschillende gebieden waar zijn arbeid hem riep. Bij de landen die hij wenste te bezoeken, werd als doel telkens uitdrukkelijk vermeld: missionary work.

Tegelijk legde hij de gebruikelijke eed van trouw af aan de Verenigde Staten. Daarmee bevestigde hij dat hij, ondanks zijn langdurige verblijf in het buitenland, formeel verbonden bleef met zijn Amerikaanse nationaliteit. Hij verklaarde bovendien dat hij van plan was terug te keren zodra zijn missionaire opdracht dat toeliet.

Het document is dus veel meer dan een eenvoudige paspoortaanvraag. Het is een momentopname van een leven dat zich over drie continenten uitstrekte: geboren in de Lage Landen, gevormd door een religieuze roeping, genaturaliseerd in Amerika en werkzaam in Zuid-Afrika. Juist die combinatie van administratieve precisie en persoonlijke roeping maakt dit stuk zo waardevol voor de biografie van Don Ildephonse Lanslots.