English
Español
Français
1274 — Het charter van de Munken
Een belangrijke dertiende-eeuwse bron rond Margaretha van Lanscote, haar broer Nikolaus, en de schenking van 41 bunders woestijnland aan de abdij van Onze-Lieve-Vrouw ter Duinen.
Dossier 1274 — Lanscote en de Munken
Het charter van de Munken uit 1274 behoort tot de vroegste bronnen waarin de naam Lanscote in een duidelijke familiale en juridische context verschijnt. Vooral de vermelding van Margaretha van Lanscote en haar broer Nikolaus, zoon van Marijn, maakt deze akte bijzonder waardevol voor de vroegste geschiedenis van de familie.
De oudste gegevens van de Van Landschoot’s in de dertiende eeuw
Margaretha, geboren rond 1240, en Nikolaus, geboren rond 1245, worden vermeld als kinderen van Marijn van Lanscote, geboren rond 1210. Deze namen situeren de familie in een vroege fase waarin de schrijfwijze nog niet vastlag en vormen als Lanscote, Lancschote en later Landschoot naast elkaar kunnen voorkomen.
Mogelijk bestaat er een verband tussen deze familie en het goed “te Landschoot” te Poeke. Dat verband moet voorzichtig worden behandeld, maar het is een interessante onderzoekspiste binnen de vroegste naamgeschiedenis.
Waarom dit charter zo belangrijk is
Deze bron verbindt een persoon met de naam Margaretha van Lanscote met een concrete juridische handeling, een religieuze schenking, verwantschap via haar broer Nikolaus en een geografische context tussen Ruddervoorde en Wingene.
4 juni 1274 — Charter van de Munken
Dit charter, vertaald uit het Latijn, geeft een zeldzame inkijk in de religieuze en familiale context van de dertiende eeuw. Johannes Van Hertsberge en Margaretha van Lanscote, zijn vrouw, brengen samen met Egidius Van Hertsberge en Walter, gezegd Rueloke, hulde en groet.
Egidius en Walter traden op als voogden van de kinderen van Johannes en wijlen Maria. De akte draait rond het vervullen van de godvruchtige wil van de overledene. Maria had, ter zaligheid van haar ziel, 41 bunders woestijnland tussen Ruddervoorde en Wingene, met mansum en woningen, geschonken en toevertrouwd aan haar echtgenoot.
Deze 41 bunders werden als aalmoes geschonken aan de abdij van Onze-Lieve-Vrouw ter Duinen. De schenking moest vrij en eeuwig door de abdij worden bezeten, op voorwaarde dat vier mannen die gastvrijheid vroegen uit christelijke naastenliefde onderdak zouden krijgen.
Volgens de gebruiken van het land werden de gronden overgedragen aan broeder Hendrik Van Vlisseghem, monnik van Ter Duinen. De betrokken partijen beloofden dat niemand deze schenking ooit zou betwisten.
Het zegel van Nikolaus
Omdat Margaretha geen eigen zegel bezat, werd het charter bezegeld met het zegel van haar broer Nikolaus, zoon van Marijn. Dit detail is genealogisch bijzonder belangrijk, omdat het de familierelatie tussen Margaretha en Nikolaus bevestigt binnen de context van deze akte.
Het charter werd gegeven in juni 1274 en was voorzien van vier goed bewaarde zegels. Op de rugzijde stond vermeld: “De Lanscote.”
Latijnse aantekening
Rug- of bronnotitie
De XTI bonariis wastinae et terrae apud Lanscote.
Deze Latijnse aantekening verwijst naar woestijnland en grond bij Lanscote. Ze sluit aan bij de inhoud van de schenking en bevestigt het belang van de plaats- of naamvorm in de bron.
Een tweede charter
Een tweede charter bevestigt dezelfde voorwaarden, ditmaal vanuit de zijde van de monniken. Op de rugzijde staat dat te Lanscote vier arme mensen iedere nacht moesten worden gehuisvest, indien zij om onderdak vroegen.
Dit detail maakt duidelijk dat de schenking niet alleen juridisch en religieus van aard was, maar ook een concrete liefdadige verplichting inhield. De gronden moesten dus dienstbaar worden aan gastvrijheid en armenzorg.
Verdere documentatie
Voor de ruimere context kan ook de geschiedenis van het Munkenkasteel en het landgoed van de Munken worden geraadpleegd.
Onderzoekswaarde
Voor de familiegeschiedenis is dit charter uitzonderlijk waardevol omdat het meerdere elementen samenbrengt: de naam Lanscote, een concrete vrouw in een juridische handeling, haar broer als zegeldrager, en een bredere religieuze context rond de abdij van Ter Duinen.
Bovendien laat het charter zien hoe familie, grondbezit, religieuze verplichting en middeleeuwse armenzorg met elkaar verweven waren. Het is precies die combinatie die deze bron veel meer maakt dan een losse naamvermelding.
Bron:
- Cronica et Cartularium Monasterii de Dunis, Fascicule III, nr. 1141, p. 6.
- Charter van juni 1274 met vermelding van Margaretha van Lanscote, Nikolaus zoon van Marijn, en de schenking aan Onze-Lieve-Vrouw ter Duinen.
- Rugzijde: “De Lanscote”.
- Latijnse aantekening: De XTI bonariis wastinae et terrae apud Lanscote.